Jóginn skynjar sjálfan sig
í sálu hverrar veru
og allar verur í sálu sinni
- Bhagavad Gita
Með óttann við
stýrið
Ég hef lent í því tvisvar sinnum
með stuttu millibili undanfarið að vinir og samstarfsmenn
missa skap sitt við mig. Þetta er eitt af því
sem ég hef aldrei alveg lært að glíma
við. Nú er eins og umhverfi mitt hafi ákveðið
að kenna mér þessa lexíu. Sennilega
upplifa báðir aðilar ótta við þessar
aðstæður. Annar ótta við reiði
hins og hinn ótta við að vera á einhvern
hátt hafður undir. Annars færi hann ekki að
verja sig svona harkalega.
Kapphlaupið við að finna ekki
Ég fór að velta því fyrir mér
hversu mikið við látum óttann stjórna
okkur. Við finnum hann kannski ekki alla daga en hann er
fljótur að segja til sín þegar við
þurfum óvænt að horfast í augu
við hvað allt er breytingum háð. Allt í
einu kemur kvíðahnútur í magann og
hugsanirnar verða órólegar. Við erum hrædd
við að eldast, við að verða veik, við
að deyja, hrædd við tilfinningarnar okkar og við
okkur sjálf. Við erum hrædd um að vera
ekki elskuð, við að missa öryggið sem við
búum okkur til og við erum hrædd við að
lifa lífinu til fulls. Við setjum mikla orku í
að fyrirbyggja og negla fyrir götin. Kaupa okkur dýr
hús, lita gráu hárin, selja öðrum
ímynd okkar með því að vera í
réttum fötum, fara út á lífið
til að finna ekki hnútinn í maganum. Við
reynum að hafa stöðugt nóg fyrir stafni.
Því meira sem við teljum okkur trú um
að við séum ekki hrædd, þeim mun
lengra færumst við frá innsta kjarnann í
sjálfum okkur. Þannig er það með
allar tilfinningar. Því meira sem við afneitum
eða forðumst að finna þær sem við
köllum neikvæðar tilfinningar, því
minni verður hæfileiki okkar til að njóta
og finna til gleði. Og samfélagið styður
okkur í þessum flótta frá því
að finna til og horfast í augu við hverfulleikann.
Okkur er boðið upp á ótal leiðir til
að stytta okkur stundir svo við þurfum sem minnst
að vera með okkur sjálfum.
Jóga, hugleiðsla, líföndun Af þessum sökum finnst
mér ómetanlegt að eiga aðgang að leiðum
sem minna mig á hvað það er sem skiptir
máli. Tæki eins og jóga, hugleiðsla
og líföndun hafa aftur og aftur hjálpað
mér að finna taktinn minn þegar ég hef
tapað honum, að skilja betur hvernig mér líður.
Við getum oftast nær ekki stjórnað aðstæðunum
en við getum valið hvernig við bregðumst við.
Flestir hafa heyrt minnst á jóga og hugleiðslu.
Í jóga, auk þess að styrkja líkamann
og teygja á honum erum við líka að koma
jafnvægi á innri starfsemi líkamans og næra
andann. Þess vegna er jóga svo heilsteypt líkamsrækt.
Í hugleiðslu getum við horft á það
hvernig hugurinn heldur okkur föngnum og hvernig handan
hans er kyrrð sem er alltaf nálæg. Líföndun
er leið til að vinna úr tilfinningum sem sitja
eftir innra með okkur, leið til að losa um spennu
og auka lífsorkuna. Hún tengir mig alltaf við
líkamann, við tilfinningarnar og við núið.
Í hvert sinn uppgötva ég að það
er miklu erfiðara að forðast tilfinningarnar en
að finna þær. Öndunin er beinasta tengingin
sem við eigum við líkamann og við núið.
Við bælum tilfinningar með því að
halda niðri í okkur andanum eða anda grunnt.
Við getum líka losað um þær í
gegn um andardráttinn. Í líföndun
er oft hægt að vinna mjög hratt úr hlutum
sem liggja ómeltir og nálgast tilfinningar sem
við vissum ekki að við værum búin að
grafa.
Hraði og árangur
Mér virðist flestir sem ég þekki búa
við mikið álag og hraða. Þá
er kannski ekki skrýtið þó margir missi
skap sitt og bregðist sterkara við aðstæðum
en tilefni gefur til. Við lifum á tímum þar
sem það þykir sjálfsagt að lifa hratt
og vera þess vegna úr takti við sjálfan
sig og umhverfið. Mjög margir virðast sækja
líkamsrækt, ekki fyrst og fremst til að líða
vel heldur til að líta vel út. Og líkamsræktin
verður eins og allt annað eitthvað sem á
að gerast hratt og gefa skjótan árangur. Ef
við erum úrvinda eftir leikfimitíma, þá
hlýtur hann að hafa borið árangur. Hvort
líkamsræktin kemur okkur í jafnvægi
eftir eril dagsins eða nærir okkur andlega virðist
ekki skipta eins miklu máli. Við einbeitum okkur
að því að skapa okkur innihaldsríkt
líf og gleymum kannski oft að njóta þess.
Og í hraðanum gleymum við því að
andlegt jafnvægi er undirstaðan, bæði að
hamingju okkar og velgengni.
Löngunin til að finna fyrir hamingju
Eitt það fallegasta við okkur manneskjurnar og
það sem tengir okkur saman er löngun okkar allra
til að finna fyrir hamingju. Við getum valið að
rækta fræ óttans í garðinum okkar
eða við getum valið að næra það
besta í okkur sjálfum. Við eigum alltaf val.
Viljum við stækka plássið innra með
okkur svo við höfum pláss fyrir meiri gleði
í hjartanu? Þá verðum við líka
að vera tilbúin að finna til, bæði
með sjálfum okkur og öðrum. Ef við gefum
okkur tíma til að hlusta á óttann okkar,
hlusta á það sem veldur okkur þjáningu,
hlusta af öllu hjarta, þá hefur óttinn
ekki eins mikið vald yfir okkur. Markmiðið með
leiðum eins og þeim sem ég nefndi að ofan
er að hjálpa okkur að hefja okkur yfir hversdagsleikann
til að geta notið hans betur, að finna fyrir stærri
myndinni og vonandi getum við lært að flétta
þær á einhvern hátt inn í daglegt
líf okkar.
Guðrún Arnalds
Höfundur er hómópati og leiðbeinandi
í líföndun og jóga.